
Probiotyki a zdrowie skóry – jak konkretne szczepy wspierają leczenie trądziku, atopii i łuszczycy?
Coraz więcej badań naukowych potwierdza, że stan naszej skóry jest ściśle związany z kondycją mikrobioty jelitowej.
Zaburzenia równowagi bakteryjnej w jelitach mogą nasilać stany zapalne, wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz pogarszać przebieg wielu chorób dermatologicznych. To właśnie dlatego probiotykoterapia staje się coraz częściej elementem wspomagającym leczenie trądziku, atopowego zapalenia skóry oraz łuszczycy.
Oś jelito–skóra – dlaczego jest tak ważna?
Jelita i skóra komunikują się ze sobą poprzez układ odpornościowy, hormonalny oraz nerwowy. Zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą prowadzić do:
-
zwiększonej przepuszczalności jelit,
-
przewlekłego stanu zapalnego,
-
nadmiernej aktywacji układu immunologicznego,
-
nasilenia stresu oksydacyjnego.
W efekcie mogą pojawiać się lub zaostrzać takie problemy jak trądzik, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca czy nadwrażliwość skóry.

Trądzik i szczep Lactobacillus plantarum - ST10
Jednym z najlepiej przebadanych szczepów pod kątem wsparcia terapii trądziku jest Lactobacillus plantarum ST10.
Jak działa ST10?
Badania wskazują, że szczep ten:
Redukuje stan zapalny
ST10 obniża produkcję cytokin prozapalnych, takich jak:
-
TNF-α,
-
IL-1β,
-
IL-6.
To szczególnie ważne, ponieważ trądzik jest chorobą przewlekłego stanu zapalnego mieszków włosowych.
Wzmacnia barierę jelitową
Zmniejszenie przepuszczalności jelit ogranicza przenikanie endotoksyn bakteryjnych do krwiobiegu, co przekłada się na mniejszą aktywację procesów zapalnych w skórze.
Wspiera równowagę mikrobioty
Szczep pomaga ograniczać rozwój bakterii potencjalnie patogennych oraz wspiera namnażanie korzystnych mikroorganizmów.
Wpływa na wygląd skóry
W badaniach obserwowano:
-
zmniejszenie liczby zmian zapalnych,
-
ograniczenie zaczerwienienia,
-
poprawę nawilżenia skóry,
-
redukcję nadmiernego wydzielania sebum.

Atopia i łuszczyca – Lactobacillus rhamnosus GG (LGG)
Jego działanie zostało przebadane zarówno u dzieci, jak i dorosłych cierpiących na choroby o podłożu immunologicznym.
Jak LGG wspiera skórę?
Reguluje odpowiedź immunologiczną
LGG zwiększa aktywność limfocytów T-regulatorowych (Treg), które odpowiadają za wyciszanie nadmiernej reakcji układu odpornościowego.
To kluczowy mechanizm w przypadku:
-
atopowego zapalenia skóry,
-
łuszczycy,
-
alergii skórnych.
Zmniejsza stan zapalny
Szczep ogranicza produkcję mediatorów zapalnych odpowiedzialnych za:
-
świąd,
-
zaczerwienienie,
-
łuszczenie skóry.
Poprawia szczelność bariery jelitowej
Mniejsza przepuszczalność jelit oznacza mniejsze przenikanie substancji nasilających odpowiedź immunologiczną organizmu.
Korzyści dla osób z atopią
U pacjentów z AZS obserwowano:
-
zmniejszenie świądu,
-
ograniczenie liczby zaostrzeń,
-
poprawę jakości życia,
-
zmniejszenie zapotrzebowania na miejscowe preparaty przeciwzapalne.
Korzyści dla osób z łuszczycą
Choć badań jest mniej niż w AZS, wyniki wskazują na:
-
obniżenie markerów stanu zapalnego,
-
poprawę wyglądu zmian skórnych,
-
wspomaganie remisji choroby.
Atopowe zapalenie skóry – połączenie Bifidobacterium lactis 35624 i LGG
Coraz większe zainteresowanie budzi połączenie dwóch szczepów:
-
Bifidobacterium lactis 35624
-
Lactobacillus rhamnosus GG
Takie zestawienie działa wielokierunkowo.
Synergia 35624 + LGG
Połączenie tych szczepów pozwala jednocześnie:
-
odbudowywać mikrobiotę,
-
regulować układ odpornościowy,
-
ograniczać przewlekły stan zapalny,
-
wspierać regenerację bariery skórnej.
Takie działanie jest szczególnie wartościowe u pacjentów z przewlekłym i nawracającym atopowym zapaleniem skóry.
Może prowadzić do:
-
zmniejszenia nasilenia świądu,
-
poprawy nawilżenia skóry,
-
ograniczenia nadreaktywności immunologicznej.
-
-
-

Probiotyki a mózg – wpływ na tworzenie nowych połączeń neuronowych
Coraz częściej mówi się o tzw. osi jelito–mózg. Mikrobiota jelitowa komunikuje się z układem nerwowym za pomocą:
-
nerwu błędnego,
-
układu immunologicznego,
-
hormonów,
-
neuroprzekaźników.
Czy probiotyki wpływają na neuroplastyczność?
Badania sugerują, że długotrwała probiotykoterapia może wspierać procesy neuroplastyczne, czyli zdolność mózgu do tworzenia nowych połączeń neuronowych.
Mechanizmy obejmują:
Zwiększenie produkcji BDNF
BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) jest białkiem odpowiedzialnym za:
-
rozwój neuronów,
-
tworzenie nowych synaps,
-
procesy uczenia się,
-
pamięć.
Wyższy poziom BDNF wiąże się z lepszą neuroplastycznością mózgu.
Redukcję neurozapalania
Przewlekły stan zapalny może hamować powstawanie nowych połączeń neuronalnych. Probiotyki pomagają obniżać poziom cytokin zapalnych wpływających również na mózg.
Produkcję neuroaktywnych substancji
Niektóre bakterie jelitowe uczestniczą w produkcji lub regulacji:
-
serotoniny,
-
GABA,
-
dopaminy,
-
krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA).
Substancje te wspierają funkcjonowanie układu nerwowego oraz procesy poznawcze.
Wpływ na nastrój i odporność na stres
Coraz więcej badań wskazuje, że zdrowa mikrobiota może poprawiać:
-
koncentrację,
-
jakość snu,
-
samopoczucie,
-
odporność organizmu na przewlekły stres.

Kiedy należy zachować ostrożność przy probiotykoterapii?
Mimo licznych korzyści probiotyki nie są odpowiednie dla każdego.
Przeciwwskazania i sytuacje wymagające konsultacji lekarskiej
SIBO (przerost bakteryjny jelita cienkiego)
U części pacjentów probiotyki mogą nasilać:
-
wzdęcia,
-
bóle brzucha,
-
uczucie pełności,
-
nadmierną fermentację.
W przypadku aktywnego SIBO dobór szczepów powinien być indywidualny.
IMO (przerost metanogenów)
Niektóre preparaty mogą nasilać objawy zaparciowe oraz fermentację.
Ciężkie niedobory odporności
Dotyczy m.in.:
-
pacjentów po przeszczepach,
-
osób z ciężką neutropenią,
-
pacjentów leczonych intensywną immunosupresją.
Obecność centralnych cewników naczyniowych
W rzadkich przypadkach opisywano bakteriemię lub fungemię związaną z suplementacją probiotyków.
Ostre zapalenie trzustki
Niektóre badania wykazały zwiększone ryzyko powikłań przy stosowaniu probiotyków u ciężko chorych pacjentów z ostrym zapaleniem trzustki.
Krótkie jelito i ciężkie choroby przewodu pokarmowego
Wymagana jest wcześniejsza konsultacja gastroenterologiczna.

Podsumowując...
Odpowiednio dobrane probiotyki mogą stanowić cenne wsparcie terapii dermatologicznych.
Najlepiej przebadane szczepy obejmują:
-
Lactobacillus plantarum ST10 – wspomaganie terapii trądziku,
-
Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) – wsparcie w atopii i łuszczycy,
-
Bifidobacterium lactis 35624 + LGG – szczególnie korzystne w atopowym zapaleniu skóry.